Personenschade 50% duurder sinds 2022. Uw AI pilot gaat dat niet oplossen.

De kosten van aansprakelijkheidsletsel zijn sinds 2022 met 50% gestegen. Dat staat in het 2026 Claims Administration Intelligence Report van Sedgwick, gebaseerd op 2,3 miljoen schademeldingen in Europa sinds 2020 [1]. Het zijn Europese cijfers met een stevige Britse inslag. Een Nederlandse benchmark is het dus niet. De mechanismen erachter herkent iedere Nederlandse personenschadebehandelaar wel.

Frequentie is het verhaal niet meer. Ernst wel. Het aantal aansprakelijkheidsclaims boven £100.000 is tussen 2020 en 2025 ruim verdrievoudigd. De gemiddelde claim in de duurste 5% ging van £20.000 in 2021 naar £33.000 [1]. Een kleine groep dossiers bepaalt een steeds groter deel van de schadelast.

Waar het geld heen gaat

Sedgwick noemt drie drivers: inflatie op arbeid, zorg en juridische kosten, langere doorlooptijden en een verschuiving naar complexe dossiers [1]. Die tweede krijgt in Nederland te weinig aandacht. Een dossier dat een jaar langer loopt, sleept een jaar extra loon- en zorginflatie mee. Doorlooptijd is gewoon een kostenpost.

Hoe zwaar zorg weegt, laat Swiss Re zien. In een gestandaardiseerd scenario van een tetraplegisch slachtoffer is zorg en hulp goed voor 72% van de totale vergoeding in Frankrijk, 67% in Duitsland en 61% in het Verenigd Koninkrijk [2]. Nederland zit niet in die uitsnede. De les is wel overdraagbaar: wie de kosten in zware dossiers wil beheersen, stuurt op tijdig herstel, re-integratie en een zorgplan dat klopt. Dat zijn gesprekken. Die voer je met mensen.

De reflex: zet er AI op

De markt grijpt naar AI. Begrijpelijk. Kijk wel naar de uitgangspositie; Circa 7% van de schades wordt volledig straight-through verwerkt, en dan gaat het om eenvoudige particuliere schades [3]. Personenschade zit aan de andere kant van dat spectrum. Meerdere partijen, medische informatie, voorschotten en een schadestaat die jaren in beweging is.

Zet een AI-agent op een dossier dat bestaat uit mailbijlagen, een drie keer opgevraagd medisch advies en een expertiserapport als pdf, en hij erft precies die rommel. Sedgwick zegt het zelf: digitale triage is zo goed als de data en modellen erachter [3]. Het probleem zit een laag lager. In de data.

Eerst rationaliseren

Daarom begint onze aanpak bij één dossiercontext. Claim360 ligt als orkestratielaag om het bestaande kernschadesysteem heen. In het Personenschadeportaal werken slachtoffer, belangenbehartiger, verzekeraar en experts met dezelfde actuele schadestaat, voorschotten, vergoedingen, documenten en status [4]. Het kernsysteem blijft staan. De versnippering eromheen verdwijnt.

Pas als die basis staat, heeft AI iets om op te werken. Documentextractie uit arbeids of medische rapporten, classificatie van binnenkomende correspondentie, samenvattingen voor behandelaar en medisch adviseur, workflows die de volgende taak zelf klaarzetten [4]. Elke toepassing leunt op hetzelfde dossier. Wie die volgorde omdraait, bouwt pilots die nooit opschalen.

Zelfservice haalt de ruis weg

Volgens Sedgwick gaat zonder AI zo'n 30% van de behandeltijd op aan administratief werk met weinig waarde [5]. In de praktijk gaat > 50% van de werkdag van de behandelaar naar administratieve taken. In personenschade klinkt dat zo: 'waar staat mijn dossier', 'is mijn nota binnen', 'wanneer komt het voorschot'. Elke vraag kost de behandelaar tijd en levert het slachtoffer niets op.

Zelfservice lost dat op. Het slachtoffer ziet de status, levert zelf stukken aan en volgt de schadestaat. De belangenbehartiger ziet direct wat ontbreekt en hoeft daar niet voor te mailen. Transparantie is dan de standaard.

Mens eerst, techniek als versterker

In letselschade is automatisering nooit het doel. 77% van de consumenten wil bij complexe of emotionele claims een mens spreken [5]. De Gedragscode Behandeling Letselschade zet persoonlijk contact en tijdige communicatie centraal [6]. Een zwaar slachtoffer wil iemand spreken die het dossier kent.

Precies daar zit de winst van zelfservice en AI. De behandelaar die niet meer hoeft te zoeken, belt eerder. Het gesprek over herstel valt in maand twee in plaats van maand negen. Dat vroege gesprek raakt direct de kostendrivers waar dit stuk mee begon: looptijd en oplopende zorgkosten. Sedgwick noemt vroege technische triage en menselijke expertise in de zwaarste dossiers de belangrijkste hefbomen voor kostenbeheersing [1].

Regels dwingen dezelfde volgorde af

Medische gegevens zijn bijzondere persoonsgegevens onder de AVG. Volledig geautomatiseerde besluiten met aanmerkelijke gevolgen voor een claimant zijn beperkt, wat de meeste toepassingen richting beslisondersteuning met een menselijke beoordelaar duwt [3]. Voor de AI Act adviseert Sedgwick menselijk toezicht op het beslismoment vast te leggen, met auditeerbare logs. Dat is volgens hen het eerste bewijs dat toezichthouders opvragen [7].

Let op de tijdlijn. Het Sedgwick-rapport noemt 2 augustus 2026 als startdatum voor de hoog-risicoverplichtingen [7]. Die datum is verschoven. Met Verordening (EU) 2026/1744, de Digital Omnibus on AI, in werking sinds 27 juli 2026, gelden de verplichtingen voor zelfstandige hoog-risicosystemen uit Annex III vanaf 2 december 2027. De transparantieregels van artikel 50 gelden al sinds 2 augustus 2026 [8]. Wie de extra tijd gebruikt om het dossier op orde te brengen, staat er in 2027 goed voor. Een dossier waarin elke beslissing, elke bron en elke menselijke tussenkomst op één plek staat, is de kortste route naar aantoonbare compliance.

Waar u morgen begint

Drie vragen voor uw personenschadeteam. Hoeveel behandeltijd gaat op aan statusvragen en het najagen van documenten? Staat de schadestaat van een dossier op één plek, actueel voor alle partijen? En op welke data draait uw AI pilot eigenlijk? En is het schaalbaar en breder inzetbaar?

Is het antwoord op de tweede vraag nee, dan is dat uw eerste project. AI komt daarna.

Benieuwd hoe dat er in uw keten uitziet? Neem contact op met ons.

Bronnen

[1] Sedgwick, 2026 Claims Administration Intelligence Report, Chapter 1: Claims trends, p. 3, 7 en 9. Gebaseerd op Sedgwick-data: 2,3 miljoen schademeldingen in Europa, 2020 tot heden.

[2] Swiss Re Institute, Motor Bodily Injury Landscape Report 2025, zoals aangehaald in Sedgwick, Chapter 1, p. 21.

[3] Sedgwick, 2026 Claims Administration Intelligence Report, Chapter 2: The future, p. 15 en 17. Het 7%-cijfer komt volgens Sedgwick van Aite-Novarica Group, STP-benchmark 2023 (particuliere lijnen).

[4] Letselschade.NU, partnerbericht DCSolutions, 'AI in letselschade: waarom pilots vaak vastlopen', mei 2026.

[5] Sedgwick, Chapter 1, p. 13. Het 30%-cijfer is een interne benchmark van Sedgwick (2025). Het 77%-cijfer wordt door Sedgwick aangehaald; de bronnenlijst noemt onder meer Legal Futures (2024).

[6] De Letselschade Raad, Gedragscode Behandeling Letselschade (GBL).

[7] Sedgwick, Chapter 2, p. 9 en 13.

[8] Verordening (EU) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI), gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU op 24 juli 2026.

‍